I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả: xem SGK trang 94
2.Xuất xứ :
Trích trong truyện Nắng trong vườn –1938
3.Đại ý , chủ đề:
- Miêu tả những canh đời nghèo khổ và những mơ ước bình dị của họ
- Nỗi xót thương đồng cảm với những kiếp người bị tàn lụi dần đi trong đêm tối, nêu lên những khát vọng đổi đời của họ
II.Đọc hiểu
1.Bức tranh phố huyện nghèo chuyển dần về đêm khuya
- Thời gian :mở đầu bằng tiếng trống thu không để gọi buổi chiều và kết thúc bằng đêm khuya, con người đi ngủ, cả phố huyện yên tĩnh và đầy bóng tối . Chọn thời điểm chiều tà chuyển về đêm tạo cho người đọc cảm giác bâng khuâng man mác
- Không gian :Tác giả sử dụng rất tài hoa ngòi bút miêu tả cảnh thiên nhiên buổi chiều tà và đêm khuya một ngày hè nơi phố huyện .. Có âm thanh ánh sáng, có con đường mấp mô, có các cửa hàng hai dãy phố có vòm trời thăm thẳm . Trong đó tiêu biểu nhất là âm thanh và ánh sáng .
+ Am thanh : Tác giả mở đầu bằng âm thanh tiếng trống thu không để gọi buổi chiều . Tiếng trống vang lên gợi cảm giác buồn man mác . Tiếng trống gọi thời gian, gọi buổi chiều, tiếng uể oải, tù đọng mệt nhọc .Tiếp theo là văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài ruộng theo gió nhẹ đưa vào . Muỗi bắt đầu vo ve. Tiếng ếch nhái , tiếng muỗi nao lòng quạnh hiu , gợi ra một cái gì đó vụn vặt xác xơ .Tiếng người nói năng trò chuyện nhỏ nhẹ . Vào đêm khuya tiếng trống cầm canh đánh tung lên một tiếng ngắn khô khan . Liền sau đó khi đoàn tàu chạy qua phố huyện thì âm thanh bỗng dồn dập “ tiếng bánh xe rít mạnh vào ghi ,tiếng còi tàu rít lên , đoàn tàu rầm rộ đi tới “Cả phố huyện như bừng tỉnh náo nức sôi nổi, một niềm vui đón đợi . Nhưng trong chốc lát những âm thanh ấy lại nhỏ dần nhỏ dần trả phố huyện trở về với tiếng trống cầm canh, tiếng chó sủa xa xa, yên ắng, tĩnh mịch
+ Anh sáng : Phương Tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây hồng trước mặt đen lại . Anh sáng dường như dịu đi nhoè dần . Khoảnh khắc huy hoàng rực rỡ của ánh sáng báo hiệu một ánh sáng ước vọng sẽ vút lên từ trên đêm tối . Tre làng trước mặt đen lại thấm vẻ u tối xa vắng đượm buồn . Màn đêm buông xuống , đêm mùa hạ êm như nhung . Đừơng phố và các ngõ chứa đầy bóng tối . Vòm trời hàng ngàn ngôi sao lấp lánh lẫn ánh sáng của những con đom đóm bay là là trên mặt đất . Dưới thấp toả mấy quầng sáng thân mật : cái bếp lửa của bác phở Siêu và ngọn đèn của chị Tí . Đấy là ánh sáng của những cuộc đời nhỏ nhoi nhưng không chịu tắt . Đến nửa đêm khi đoàn tàu đi qua bừng lên những quầng sáng mới …nuôi dưỡg những hi vọng. Những chi tiết miêu tả khung cảnh phố huyện đang lụi tàn, bóng tối và đêm đen đang dần dần ngự trị tất cả cảnh vật lẫn con người.
=> Bức tranh thiên nhiên phố huyện yên tĩnh thanh bình tuy buồn nhưng thơ mộng . Ngòi bút của tác giả vừa hiện thực vừa lãng mạn . Đằng sau bức tranh ấy là tấm lòng thấm đẫm tình cảm dân tộc, Tổ quốc .
2. Hình ảnh cuộc sống của con người:
- Phố huyện chỉ là những con người nghèo khổ lay lắt. Đó là mấy đứa trẻ con nhà nghèo đi nhặt nhạnh thanh nứa thanh tre hay bất kì cái gì có thể dùng được của người bán hàng để lại .
- Đó là mẹ con chị Tí bán hàng nước cầu may. Cuộc sống cơ cực mà vẫn còn mong chờ vào sự may rủi. Hình ảnh chị Tí trở đi trở lại trong tác phẩm gợi tả về những kiếp người nhỏ nhoi, lay lắt trong đêm tối mênh mang của cuộc đời .
- Đó là bà cụ Thi hơi điên có giọng cười khanh khách .Tiếng cười mỗi lúc một nhỏ dần. Bà cụ oan ức điều gì chăng, buồn khổ gì chăng phải lấy rượu giải sầu. Nỗi sầu ấy tạo nên bóng tối bao phủ tâm hồn bà cụ, gợi lên bóng xế của cuộc đời.
- Đó là bác phở Siêu bán phở .
- Đó là gia đình bác Xẩm nằm ngồi ngay trên chiếu rách trải ra. Thằng con bò ra đất. Cái thau sắt chờ tiền thưởng vẫn trống trơ trước mặt. Tất cả im lìm chỉ có mấy tiếng đàn bầu nổi lên bần bật, run ray trong bóng đêm. Không có khách , họ lăn ra ngủ trên đất gợi lên kiếp sống vất vưởng lầm than.
Những người phu xe …và chị em Liên
=> Những con người nghèo khổ thân phận bé mọn hèn kém. Cuộc sống của họ là cuộc mưu sinh chật vật mòn mỏi. Sự sống chỉ còn như đốm lửa hắt ra yếu ớt. Dù cuộc mưu sinh buồn tẻ bình lặng nhưng họ vẫn sống vẫn chụm lại với nhau chia sẻ những nỗi niềm để níu giữ lấy cuộc sống khắc nghiệt . Tình người ở đây cũng mộc mạc , bàng bạc khắp thiên truyện. Nhà văn đã miêu tả chân thực khách quan mà đầy ý nghĩa . Cảnh phố huyện là những miền đời bị lãng quên , miền đất bị cuộc đòi bỏ quên đang lụi tàn nhưng họ vẫn hi vọng mong đợi một cái gì tươi sáng .. Tấm lòng của nhà văn nhạy cảm đã làm rung động trái tim ta. Ông không chỉ chia sẻ với những đau khổ của những con nguời mà còn đồng tình với họ, hi vọng đọi chờ một ngày mai tươi sáng đến với họ. Đó là giá trị nhân đạo cao cả , buồn thương nhưng không bế tắc.
3.Nhân vật Liên : cô thiếu nữ tuy gia đình khó khăn nhưng nhân hậu
a.Cảnh ngộ của Liên :Từng có cuộc sống tuổi thơ vui vẻ hạnh phúc nhưng gia đình sa sút, bố Liên mất việc, hai chị em Liên phải về quê cùng mẹ. Mẹ làm hàng xáo , chị em Liên trông cái hàng tạp hoá nhỏ xíu, sống giữa phố huyện nghèo thưa vắng
b.Tâm trạng của Liên
- Nhìn cảnh phố huyện về chiều , Liên cảm thấy lòng buồn man mác . Nhưng cô không cô đơn tuyệt vọng, tâm hồn mở rộng quan sát để yêu thương chia sẻ với những kiếp người nghèo. Tư thế của Liên trầm tư tĩnh lặng ít nói , sống ở bề sâu của cảm xúc , đa cảm, đa sầu.
- Nhìn phiên chợ tan Liên thấy trên đất chỉ còn vỏ bưởi , vỏ thị …Mùi âm ẩm bốc lên của ban ngày khiến Liên nghĩ đến mùi riêng của đất =.> Là tín hiệu của tình quê máu thịt thân thương gần gũi .
- Đối với những người nghèo nơi phố huyện, Liên rất giàu lòng cảm thông , thương yêu và trân trọng.
Rót cho cụ Thi cút rượu đầy. Trông thấy những đứa trẻ con nhà nghèo…động lòng thương.
Nhìn họ âm thầm kiếm sống, Liên thầm nhủ “ chừng ấy con người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sốbg hằng ngày của họ”.
Cái tôi của nhà văn đã hoá thân vào cái tôi của nhân vật . Những người phụ nữ đi vào trang văn của TL bao giờ cũng rõ ràng cốt cách VN, tâm hồn VN, những tấm lòng thơm thảo biết săn sóc sẻ chia, hi sinh cả một đòi cho con người không giữ lại gì cho riêng mình .
- Đối với gia đình và cậu em trai nhỏ bé , Liên tỏ rõ tư cách của một cô gái đảm đang, biết chăm sóc chu đáo, tình chị em đậm đà . “ Chiếc chìa khóa tráp tiền …đeo quá sớm và dây xà tích đeo ở thắt lưng”. Nếu không từng sống những ngày thơ ấu vất vả và nặng trĩu yêu thương, TL không thể viết được những dòng văn đẹp về người chị dịu dàng , giàu yêu thương . Đó còn chính là tấm lòng trân trọng của nhà văn đối voí chị
- AN : ngây thơ nhưng không có nghĩa là không cảm nhận riêng . An cũng mơ hồ cảm nhận được cái bầu không khí của phố huyện .Trước lúc đi ngủ cũng dặn chị đánh thức khi tàu đến . An đợi tàu đợi ánh sáng . Khi chị gọi dậy lập tức nhỏm dậy dụi mắt tỉnh hẳn . An cũng rất thèm đông vui ồn ào sôi động, An cảm nhận cuộc sống mòn mỏi cũng muốn hướng tới cuộc sống khác
- Tâm trạng chờ tàu của An và Liên :
+ Khắc khoải thao thức, hồi hộp mơ mộng, bâng khuâng, lưu luyến không phải vì đợi lộc mà vì con tàu sẽ mang đến một thế giới khác, tưng bừng sang trọng , huyên náo vui vẻ .
+ Hình ảnh đoàn tàu, âm thanh, ánh sáng …Tiếng dồn dập, tiếng xe rít mạnh vào ghi, các toa đèn sáng trưng.
+ Ý nghĩa: Chờ tàu là chờ một niềm hi vọng, một thế giới đáng sống hạnh phúc; quên đi thực tại tăm tối ê chề, khao khát đổi đời.
=> Cảnh đoàn tàu đi qua phố huyện mang một thoáng rộn rã, làm cảnh phố huyện thay đổi. Bóng tối tạm nhường chỗ cho ánh sáng . Anh sáng vui vẻ, huyên náo đi qua để lại những dư âm dư vị buồn cho phố huyện .Hình ảnh đoàn tàu trở thành quầng sáng, trở thành tia hi vọng thổi bùng lên trên bóng tối mênh mang, loé sáng những cuộc đời nhỏ bé
=> Hình tượng nhân vật Liên tiêu biểu cho những thiếu nữ VN trước CMTT tuy phải đối mặt với khó khăn tù đọng nhưng rất nhân hậu, luôn khao khát về cuộc đời ngày mai tươisáng .
* Nghệ thuật
- Truyện không có cốt truyện, nhà văn chủ yếu khai thác thế giới nội tâm nhân vật
- Ngôn ngữ nghệ thuật tinh tế, điêu luyện, khả năng diễn tả chính xác thế giới nội tâm của nhân vật
- Giọng văn nhẹ nhàng trong sáng.
- Truyện thường có xung đột, kịch tính nhưng truyện ngắn của Thạch Lam lại như một bài thơ êm ái nhẹ nhàng, trong sáng, man mác. Ông luôn hướng về người nghèo, cảm thông với nỗi khổ đau của họ, nhưng không tập trung là nổi bật mâu thuẫn giai cấp.
III.KẾT LUẬN Truyện ngắn ấm áp tình người, đậm đà màu sắc dân tộc . Viết về những cuộc đời buồn chán bế tắc, miêu tả bức tranh thiên nhiên ,nhà văn bày tỏ tình yêu quê hương man mác, đồng thời bày tỏ nỗi xót thương niềm trân trọng đối với những con nguời Truyện ngắn thấm đẫm chất thơ , yêu tố hiện thực và lãng mạn kết hợp hài hoà, nhân vật được khắc hoạ tinh tế với những tình cảm phong phú , ngôn ngữ, chi tiết chon lọc . Truyện không có cốt truyện không có tình huống gay cấn nhưng vẫn hấp dẫn.
Tải Game miễn phí
Tải game miễn phí
Trang chủ
